Đoàn Duy Thành và Tư Duy "Từ Lòng Dân Mà Ra": Giá Trị Vượt Thời Gian Của Một Quyết Sách "Khoán Sản"

February 12, 2026
3 min read

Khám phá tư duy quản trị lấy 'lòng dân' làm gốc của Đoàn Duy Thành. Bài học về bản lĩnh, thấu hiểu thực tiễn và quyết sách 'khoán sản' mở đường cho đổi mới kinh tế Việt Nam.

Khởi Phát Từ Nỗi Đói Của Dân: Bối Cảnh Ra Đời Quyết Sách "Khoán Sản"

Những năm cuối thập niên 1970, Việt Nam chìm trong bối cảnh kinh tế kế hoạch hóa tập trung và bao cấp, đẩy đất nước vào tình trạng thiếu thốn lương thực trầm trọng. Năng suất nông nghiệp đình trệ, động lực lao động suy giảm, khiến nạn đói trở thành nỗi ám ảnh thường trực. Trong ký ức của nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành, hình ảnh người dân đói khổ, tập trung trước trụ sở cơ quan hành chính để xin ăn, hay cảnh ba đứa trẻ nằm đói lả trên giường tại xã Hòa Nghĩa, Kiến Thụy, đã găm sâu và thôi thúc ông phải hành động. Các cán bộ địa phương khi ấy chỉ có thể giải thích quanh co về năng suất kém, đổ lỗi cho nông dân, nhưng ông Thành nhận ra gốc rễ vấn đề nằm ở khâu quản lý. Với tư duy thấu cảm và trách nhiệm, ông quyết tâm tìm ra một lối đi mới, một giải pháp có thể giải cứu người dân khỏi vòng xoáy đói nghèo, dù biết rằng con đường đó sẽ đầy chông gai và phải đối mặt với những định kiến lớn về cơ chế "khoán" vốn bị xem là tối kỵ thời bấy giờ.

Đồng chí Đoàn Duy Thành trong một buổi làm việc, thể hiện bản lĩnh lãnh đạo tiên phong tại Hải Phòng.

Bản Lĩnh Của Người Dám Nghĩ, Dám Làm: Thử Nghiệm Tại Hải Phòng

Trước tình cảnh ngặt nghèo của đất nước, Hải Phòng dưới sự lãnh đạo của đồng chí Đoàn Duy Thành, khi đó là Chủ tịch UBND, sau là Bí thư Thành ủy, đã trở thành điểm sáng của sự dũng cảm và tiên phong. Với niềm tin vững chắc rằng thay đổi cách quản lý nông nghiệp là chìa khóa, ông Đoàn Duy Thành đã cùng Bí thư Tỉnh ủy Bùi Quang Tạo khởi thảo dự thảo nghị quyết về "khoán sản" trong nông nghiệp. Đây là một quyết sách táo bạo, một hành động "xé rào" đầy bản lĩnh bởi lúc bấy giờ, khái niệm "khoán" vẫn còn là điều cấm kỵ, vấp phải sự phản đối và thiếu đồng thuận cao trong các cuộc họp Thành ủy. Tuy nhiên, với tầm nhìn chiến lược, hai nhà lãnh đạo đã quyết định không lùi bước. Họ chủ trương thực hiện thí điểm tại huyện Đồ Sơn trước, nhằm thu thập ý kiến từ cơ sở, tạo tiền đề thực tiễn vững chắc trước khi ban hành nghị quyết chính thức của Thành ủy. Sự kiên định này, như chuyên gia kinh tế Huỳnh Thế Du nhận định, đòi hỏi một bản lĩnh chính trị phi thường trong bối cảnh mọi sự "lệch chuẩn" đều có thể bị xem là sai đường lối.

Chân dung nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành, người có công lớn trong việc đưa chính sách khoán sản thành chủ trương quốc gia.

Từ Thực Tiễn Đến Chính Sách Quốc Gia: Lan Tỏa Tinh Thần Đổi Mới

Thành công vang dội của mô hình "khoán sản" tại Hải Phòng, đặc biệt là ở xã Đoàn Xá, đã nhanh chóng tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, vượt ra khỏi giới hạn của thành phố Cảng. Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi, từ một thử nghiệm táo bạo, "khoán sản" đã được nâng tầm thành nghị quyết cấp huyện tại Đồ Sơn, rồi sau đó là nghị quyết chính thức của Thành ủy Hải Phòng. Để kiểm chứng và học hỏi, các đoàn công tác từ Trung ương và nhiều tỉnh thành khác đã đổ về Đoàn Xá, trực tiếp lắng nghe ý kiến của người dân và nghiên cứu hiệu quả thực tiễn. Những số liệu cụ thể về đời sống nhân dân và công chức, cùng với thực tiễn "khoán chui" ở nhiều địa phương, đã tạo nên một sức ép không thể chối từ, buộc Trung ương phải nhìn nhận và thay đổi. Chính nhờ những nỗ lực không ngừng, đặc biệt là việc đồng chí Đoàn Duy Thành đã báo cáo và thuyết phục thành công đồng chí Trường Chinh tới cơ sở, Chỉ thị 100-CT/TW (Khoán 100) đã được Ban Bí thư ban hành vào đầu năm 1981. Tiếp đó, Nghị quyết 10-NQ/TW (Khoán 10) của Bộ Chính trị khóa VI vào năm 1988 đã hoàn thiện cơ chế, tạo bước đột phá, giúp Việt Nam từ một nước thiếu lương thực trở thành cường quốc xuất khẩu nông sản.

Đoàn Duy Thành vẫy tay chào, biểu tượng cho di sản và tầm nhìn vượt thời gian của ông.

Di Sản Đoàn Duy Thành: Giá Trị Vượt Thời Gian Từ Sự Thấu Hiểu Lòng Dân

Di sản của đồng chí Đoàn Duy Thành không chỉ gói gọn trong quyết sách "khoán sản" lịch sử mà còn là một minh chứng sống động cho tư duy quản trị "từ lòng dân mà ra". Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, từ cán bộ cơ sở đến những trọng trách cấp cao, ông luôn đặt lợi ích của nhân dân làm kim chỉ nam, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo cho mọi quyết định. Bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của ông không chỉ định hình chính sách nông nghiệp mà còn thể hiện qua tầm nhìn chiến lược trong nhiều lĩnh vực khác. Ông là người tiên phong với các công trình lấn biển tại Đình Vũ và Đường 14, mở rộng đáng kể diện tích Hải Phòng, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển cảng biển và logistics sau này. Việc mở rộng sân bay Cát Bi và xây dựng đội tàu biển quốc tế cũng cho thấy tư duy kinh tế thị trường và hội nhập sớm của ông. Chuyên gia kinh tế Huỳnh Thế Du đã nhận định ông là một "doanh nhân công" tiêu biểu của thời kỳ Đổi mới. Di sản lớn nhất của Đoàn Duy Thành chính là cách tiếp cận phát triển lấy con người và hiệu quả thực tiễn làm trung tâm, một tinh thần đổi mới và thấu hiểu lòng dân vẫn còn nguyên giá trị, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của Hải Phòng và đất nước hôm nay.

Related Articles

Next Article

Continue scrolling to read