🏷️ Trending Topics
Giữa Bàn Đàm Phán Và Lưỡi Dao Thuế Quan: Nước Cờ Kép Của Mỹ Với Iran
Mỹ vừa đàm phán, vừa áp thuế đối tác Iran. Liệu đây là chiến thuật ép buộc hay nước cờ chiến lược? Khám phá ẩn ý đằng sau động thái phức tạp này.
Mở Màn Ngoại Giao Kép: Oman và Sắc Lệnh Bất Ngờ
Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran vẫn leo thang, đặc biệt sau làn sóng biểu tình tại Iran cuối năm 2025 mà Tehran cáo buộc Washington kích động, một diễn biến kép đầy bất ngờ đã mở ra. Ngày 6/2, phái đoàn Mỹ và Iran đã tiến hành đàm phán trực tiếp tại Oman, một động thái được Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi mô tả là "khởi đầu tốt" cho nỗ lực hạ nhiệt xung đột. Ông Araqchi khẳng định Tehran chỉ sẵn sàng thảo luận về vấn đề hạt nhân, không đả động đến bất kỳ nội dung nào khác. Tuy nhiên, cùng ngày hôm đó, một sắc lệnh do Tổng thống Mỹ Donald Trump ký đã được Nhà Trắng công bố, có hiệu lực từ 0h ngày 7/2. Sắc lệnh này cho phép Mỹ áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có hoạt động giao thương trực tiếp hoặc gián tiếp với Iran. Dù không nêu mức thuế cụ thể, sắc lệnh lấy ví dụ mức 25% mà ông Trump từng nhắc đến. Động thái này, diễn ra ngay trong lúc đối thoại ngoại giao đang diễn ra, đã tạo nên một màn mở đầu đầy kịch tính, cho thấy chiến lược "vừa đàm phán, vừa gây áp lực" của Washington.
Khi Thuế Quan Trở Thành Công Cụ Đàm Phán
Sắc lệnh áp thuế của Tổng thống Trump không chỉ là một biện pháp trừng phạt kinh tế đơn thuần mà còn là một nước cờ chiến lược, biến thuế quan thành công cụ đàm phán đầy uy lực. Thay vì trực tiếp nhắm vào Iran, Washington lại chọn cách gây áp lực lên các đối tác thương mại của Tehran, trong đó có những nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iraq – theo dữ liệu từ Trading Economics. Mục đích rõ ràng là bóp nghẹt nguồn thu và khả năng tiếp cận thị trường của Iran một cách gián tiếp, buộc nước này phải nhượng bộ trên bàn đàm phán. Việc trao quyền cho Ngoại trưởng và Bộ trưởng Thương mại Mỹ xác định tiêu chí và mức độ áp thuế cho thấy sự linh hoạt, nhưng cũng đầy tính toán trong việc sử dụng đòn bẩy kinh tế này. Trung Quốc, một trong những đối tác lớn của Iran, từng thẳng thừng gọi đây là hành vi "cưỡng chế" và "gây sức ép", báo hiệu những hệ lụy phức tạp có thể xảy ra với chuỗi cung ứng toàn cầu và quan hệ thương mại quốc tế.
Hai Chương Trình Nghị Sự, Một Bàn Cờ Đối Thoại
Màn ngoại giao kép này càng trở nên phức tạp khi Mỹ và Iran bước vào cuộc đối thoại với những chương trình nghị sự hoàn toàn khác biệt. Trong khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi kiên quyết rằng Tehran chỉ tập trung vào vấn đề hạt nhân, phái đoàn Mỹ do đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn đầu lại có những yêu cầu rộng hơn rất nhiều. Ngoại trưởng Marco Rubio đã công khai tuyên bố Mỹ muốn đàm phán không chỉ về chương trình hạt nhân mà còn cả chương trình tên lửa đạn đạo, các nhóm vũ trang trong khu vực và vấn đề nhân quyền của Iran. Sự khác biệt cơ bản này đã tạo ra một bàn cờ đối thoại đầy thách thức, nơi mỗi bên đều có những ưu tiên và lằn ranh riêng. Việc Mỹ đột ngột áp dụng sắc lệnh thuế quan trong bối cảnh này không chỉ là một đòn bẩy kinh tế, mà còn là một thông điệp mạnh mẽ rằng Washington sẵn sàng sử dụng mọi công cụ để buộc Tehran phải chấp nhận một chương trình nghị sự toàn diện hơn, vượt ra ngoài khuôn khổ hạt nhân.
Phân Tích Nước Cờ: Đòn Bẩy Hay Lằn Ranh Đỏ?
Nước cờ kép của Mỹ – vừa đàm phán ở Oman, vừa ban hành sắc lệnh áp thuế – đặt ra câu hỏi lớn: liệu đây là đòn bẩy chiến lược hiệu quả hay một lằn ranh đỏ có thể đẩy căng thẳng leo thang? Từ góc độ của Washington, việc áp thuế lên các đối tác thương mại của Iran có thể được xem là một cách để tăng cường sức ép kinh tế, buộc Tehran phải nghiêm túc xem xét các yêu cầu đàm phán của Mỹ, đặc biệt là khi Iran đang đối mặt với những bất ổn nội bộ. Đây là một nỗ lực nhằm cô lập Iran về kinh tế, làm suy yếu khả năng tài trợ cho các chương trình vũ khí và các nhóm ủy nhiệm trong khu vực. Tuy nhiên, rủi ro đi kèm cũng không hề nhỏ. Động thái này có thể bị Iran coi là hành vi khiêu khích, làm suy yếu niềm tin ngoại giao và khiến Tehran càng thêm cứng rắn, từ chối mở rộng chương trình nghị sự. Hơn nữa, việc áp thuế lên các quốc gia thứ ba có thể gây tổn hại cho quan hệ của Mỹ với chính các đối tác thương mại đó, như Trung Quốc đã từng phản đối mạnh mẽ, tạo ra thêm những phức tạp không đáng có trong bức tranh địa chính trị vốn đã nhạy cảm của khu vực.
Tương Lai Mờ Mịt Của Quan Hệ Mỹ-Iran và Ổn Định Khu Vực
Với chiến lược "vừa đàm phán, vừa gây áp lực" thông qua sắc lệnh thuế quan, tương lai quan hệ Mỹ-Iran và ổn định khu vực Trung Đông đang trở nên mờ mịt hơn bao giờ hết. Nếu sắc lệnh thuế quan thành công trong việc siết chặt kinh tế Iran, Tehran có thể buộc phải ngồi vào bàn đàm phán với tâm thế yếu hơn, nhưng điều này cũng có thể kích hoạt những phản ứng khó lường từ chính quyền Iran, vốn đã cáo buộc Mỹ và Israel kích động biểu tình. Ngược lại, nếu các đối tác thương mại của Iran, đặc biệt là Trung Quốc, không tuân thủ hoàn toàn các yêu cầu của Mỹ, hiệu quả của sắc lệnh sẽ bị hạn chế, và uy tín của Mỹ trên trường quốc tế có thể bị ảnh hưởng. Việc Mỹ triển khai lực lượng đáng kể đến Trung Đông kèm theo cảnh báo về hậu quả nếu Iran không đạt thỏa thuận hạt nhân càng làm tăng nguy cơ xung đột. Nước cờ này, dù được tính toán kỹ lưỡng, vẫn tiềm ẩn khả năng đẩy khu vực vào một vòng xoáy căng thẳng mới, nơi ranh giới giữa đàm phán và đối đầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
