🏷️ Trending Topics
Hungary: Khi nguyên tắc "chưa hỏng đừng sửa" gặp bão lớn
Hungary kiên định với "độc đạo" năng lượng, liệu đó là bản sắc kiên cường hay cô lập? Bài viết mổ xẻ chiến lược và rủi ro trong mối quan hệ Nga-EU.
Bản sắc "chưa hỏng đừng sửa" trong chính sách Hungary
Trong bối cảnh địa chính trị châu Âu biến động không ngừng, Hungary vẫn kiên định với một triết lý chính sách dường như bất biến: "chưa hỏng đừng sửa". Nguyên tắc này, vốn đã ăn sâu vào bản sắc quốc gia, đặc biệt thể hiện rõ trong chiến lược năng lượng của Budapest, nơi sự phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt của Nga vẫn được duy trì. Từ lâu, chính phủ Hungary dưới thời Thủ tướng Viktor Orbán đã bảo vệ lập trường này, lập luận rằng nguồn cung cấp từ Nga không chỉ ổn định mà còn có giá cả phải chăng, là nền tảng cho sự ổn định kinh tế quốc gia. Trong khi nhiều thành viên Liên minh châu Âu (EU) tích cực tìm cách giảm thiểu sự phụ thuộc vào Moscow, Hungary vẫn là một trong số ít nước tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ Nga sau cuộc xung đột ở Ukraine. Tuy nhiên, gần đây đã có một sự thay đổi đáng chú ý khi Bộ Năng lượng Hungary lần đầu tiên chính thức coi sự phụ thuộc vào năng lượng Nga là một rủi ro chiến lược cần được giảm thiểu, phù hợp với định hướng chung của EU. Theo IMF, vào năm 2024, Hungary nhập khẩu 74% khí đốt và 86% dầu mỏ từ Nga, và việc cắt nguồn cung này có thể khiến GDP của Hungary giảm hơn 4%, cho thấy thách thức thực sự mà nguyên tắc "chưa hỏng đừng sửa" đang phải đối mặt.
Mỏ dầu Nga và ván cờ địa chính trị châu Âu
Sự phụ thuộc sâu sắc vào dầu mỏ Nga đã đẩy Hungary vào một ván cờ địa chính trị phức tạp, đặc biệt khi tuyến đường ống Druzhba bị gián đoạn vào cuối tháng 1. Budapest nhanh chóng quy trách nhiệm cho áp lực chính trị từ Ukraine, nhấn mạnh rằng việc sửa chữa đường ống đã bị trì hoãn một cách đáng ngờ. Trong bối cảnh đó, Công ty dầu khí Mol của Hungary đã tìm cách đa dạng hóa tạm thời bằng cách đặt mua dầu Nga qua cảng Omišalj của Croatia. Tuy nhiên, nỗ lực này đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ Croatia, khi Bộ trưởng Kinh tế Ante Susnjar kiên quyết từ chối vận chuyển dầu Nga qua đường ống JANAF. Croatia chỉ bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Hungary và Slovakia bằng nguồn dầu không có nguồn gốc từ Nga, tuân thủ các quy định của EU và OFAC. Thủ tướng Croatia Andrej Plenković thậm chí còn khẳng định khả năng đảm bảo 12 triệu tấn dầu mỗi năm cho cả hai nước, đủ để đáp ứng nhu cầu lọc dầu của họ. Tình hình này đã buộc Ủy ban châu Âu phải triệu tập một cuộc họp khẩn cấp, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năng lượng và sự chia rẽ trong khối.
Áp lực từ Brussels, lá chắn Croatia: Bài toán đường ống
Trong bối cảnh đường ống Druzhba gặp sự cố, Hungary đã phải đối mặt với áp lực kép từ Brussels và Croatia. Phát ngôn viên Ủy ban châu Âu Anna-Kaisa Itkonen đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại với Slovakia và Hungary, nhưng Budapest lại cảm thấy mình đang bị cô lập. Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó đã gay gắt tuyên bố rằng Hungary mong đợi Ủy ban châu Âu tuân thủ các quy tắc của EU và không hành xử như "Ủy ban Ukraine". Ông kêu gọi Brussels nghiêm túc thực hiện các quy định về nhập khẩu dầu thô của Nga và yêu cầu Croatia không từ chối vận chuyển dầu Nga bằng đường biển cho Hungary và Slovakia trong thời gian đường ống Druzhba bị gián đoạn. Tuy nhiên, Croatia vẫn giữ vững lập trường cứng rắn, từ chối vận chuyển dầu Nga qua JANAF, coi đó là một "đòn nặng giáng vào những kẻ hữu ích của Putin". Dù Thủ tướng Plenković đã đưa ra đề nghị cung cấp dầu phi Nga với số lượng lớn, nhưng sự từ chối của Croatia đối với dầu Nga đã tạo ra một rào cản lớn, buộc Mol và chính phủ Hungary phải tiếp tục đàm phán trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.
Giá dầu, cuộc bầu cử và tiếng nói của lòng dân
Cuộc khủng hoảng dầu mỏ Nga không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn trực tiếp tác động đến đời sống người dân Hungary và có thể định hình kết quả các cuộc bầu cử sắp tới. Thủ tướng Viktor Orbán đã thẳng thắn thừa nhận rằng sẽ rất khó để giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử nếu không có dầu mỏ Nga, ám chỉ tầm quan trọng của việc duy trì nguồn cung năng lượng ổn định và giá cả phải chăng đối với sự ủng hộ của cử tri. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi giá nhiên liệu tại Hungary được dự báo sẽ tăng từ cuối tuần, trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt của mỗi gia đình. Để đối phó với tình trạng thiếu hụt, chính phủ Hungary thậm chí đã phải cho Mol vay 250 nghìn tấn dầu. Trong khi đó, các quốc gia láng giềng cũng có những động thái riêng: Slovnaft của Slovakia đã ngừng xuất khẩu dầu diesel sang Ukraine và chuyển toàn bộ sản lượng cho thị trường nội địa. Tình hình này cho thấy, ngay cả khi các nước khác trong EU như Đức chứng kiến giá năng lượng giảm sau khi giảm phụ thuộc vào Nga, Hungary vẫn đang chật vật với chiến lược năng lượng của mình, với những hệ quả rõ ràng trên bình diện chính trị và kinh tế đối với người dân.
Tìm lối thoát hay chìm sâu vào cô lập?
Trước những thách thức dồn dập, Hungary đang đứng trước ngã ba đường: tìm lối thoát bằng cách đa dạng hóa nguồn năng lượng hoặc đối mặt với nguy cơ chìm sâu vào cô lập. Nhiều ý kiến cho rằng việc cắt đứt hoàn toàn nguồn cung năng lượng Nga là một ý tưởng phi lý, không có cơ sở kinh tế. Tuy nhiên, khái niệm đa dạng hóa thực sự không phải là từ bỏ hoàn toàn một nguồn cung mà là mở rộng các lựa chọn để giảm thiểu rủi ro. Chính phủ Hungary đã thực hiện một số bước để đa dạng hóa, nhưng sự phụ thuộc vào Nga vẫn còn rất lớn. Các áp lực từ bên ngoài cũng ngày càng rõ rệt. Tại Hội nghị An ninh Munich, một thông điệp mạnh mẽ đã được gửi đến các nhân vật đối lập như Magyar Péter, ám chỉ rằng họ có thể bị "tống tiền" nếu không tuân thủ các kỳ vọng về chính sách năng lượng. Trong "chính phủ bóng tối" của ông, đã có những tiếng nói ủng hộ việc mua dầu và khí đốt từ phương Tây. Câu hỏi đặt ra là liệu Hungary có thể thoát khỏi vòng xoáy địa chính trị phức tạp này mà không làm tổn hại đến lợi ích quốc gia, hay sẽ tiếp tục bám víu vào nguyên tắc "chưa hỏng đừng sửa" trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng, chấp nhận rủi ro bị cô lập và suy yếu trong dài hạn. Đây không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là một phép thử cho bản lĩnh chính trị của Budapest.
Related Articles
