Marseille và Bóng Ma Vichy: Khi Lịch Sử Đuổi Bắt Hiện Tại

February 21, 2026
3 min read

Lời nói gây sốc của ứng viên tại Marseille khơi lại bóng ma quá khứ. Phân tích cuộc đấu tranh giữa lịch sử và hiện tại trong chính trường thành phố cảng.

Martine Vassal, ứng viên thị trưởng Marseille, trong một bối cảnh chính trị căng thẳng sau phát ngôn về khẩu hiệu Vichy.

Tiếng Vang Gây Sốc: Khi 'Giá Trị' Cũ Gặp Sân Khấu Mới

Tại Marseille, thành phố cảng đầy nắng và gió, một sự kiện chính trị tưởng chừng nhỏ nhặt đã thổi bùng lên ngọn lửa tranh cãi dữ dội, phơi bày những vết sẹo lịch sử chưa lành. Chỉ hơn một tháng trước cuộc bầu cử thị trưởng, ứng viên cánh hữu Martine Vassal đã công khai sử dụng khẩu hiệu "Lao động, Gia đình, Tổ quốc" làm kim chỉ nam cho các giá trị của mình trong một buổi tranh luận. Khi bị chất vấn về mối liên hệ rõ ràng với chế độ Vichy khét tiếng, bà Vassal vẫn kiên quyết bảo vệ lựa chọn này, khẳng định đó là "những giá trị của riêng bà". Sự việc không chỉ gây sốc mà còn tạo ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ các đối thủ chính trị, thậm chí là từ chính những người ủng hộ bà, bao gồm cả các thành viên đảng Renaissance. Một người thân cận của Gabriel Attal đã thẳng thừng gọi đây là "một sự lệch hướng, một sự trượt dốc mới". Khẩu hiệu từng được Thống chế Pétain dùng để thay thế "Tự do, Bình đẳng, Bác ái" của nền Cộng hòa, vốn tượng trưng cho một giai đoạn đen tối của sự hợp tác và chủ nghĩa độc đoán, nay lại vang lên trên sân khấu chính trị hiện đại, buộc Marseille phải đối mặt với bóng ma của quá khứ. Nó không chỉ là một sự cố tranh cử, mà còn là lời nhắc nhở rằng lịch sử không bao giờ thực sự ngủ yên.

Di Sản Của Một Khẩu Hiệu: Vết Sẹo Chưa Lành Của Nước Pháp

Khẩu hiệu "Lao động, Gia đình, Tổ quốc" không chỉ là ba từ đơn thuần; nó là biểu tượng của một vết sẹo sâu sắc trong tâm hồn nước Pháp. Trong Thế chiến thứ hai, chế độ Vichy do Thống chế Philippe Pétain lãnh đạo đã dùng khẩu hiệu này để thay thế lý tưởng cộng hòa "Tự do, Bình đẳng, Bác ái", đánh dấu một sự chuyển dịch ý thức hệ sang các giá trị bảo thủ, độc đoán và dân tộc chủ nghĩa. Giai đoạn này chứng kiến sự ra đời của các luật chống Do Thái và sự cộng tác tích cực của cảnh sát Pháp trong việc vây bắt, trục xuất khoảng 76.000 người Do Thái đến các trại tập trung. Hậu chiến, một "Huyền thoại Kháng chiến" được xây dựng để giảm thiểu mức độ cộng tác, nhưng những nghiên cứu sau này đã phơi bày sự thật đau lòng. Mãi đến năm 1995, Tổng thống Jacques Chirac mới chính thức thừa nhận trách nhiệm của nhà nước Pháp. Khi bà Martine Vassal, trong nỗ lực tự bào chữa, tuyên bố "tôi không phải là người Pétainist, tôi là người Gaullist" và "khẩu hiệu duy nhất của tôi là tự do, bình đẳng và bác ái", bà vô tình chạm vào "Hội chứng Vichy" – một cảm giác tội lỗi, xấu hổ và phủ nhận tập thể vẫn còn ám ảnh nhiều người Pháp. Cuộc tranh cãi ở Marseille không chỉ là về một ứng cử viên, mà còn là về cuộc đấu tranh không ngừng của một quốc gia với di sản phức tạp của chính mình.

Marseille: Đô Thị Của Những Dòng Chảy Đối Kháng

Sự vang vọng của khẩu hiệu Vichy tại Marseille càng trở nên phức tạp hơn khi đặt trong bối cảnh lịch sử và xã hội độc đáo của thành phố này. Là thành phố lâu đời nhất và lớn thứ hai của Pháp, Marseille từ lâu đã là một cửa ngõ quan trọng, đón nhận vô số dòng người nhập cư từ khắp Địa Trung Hải, Châu Âu và Châu Phi. Điều này đã tạo nên một bức tranh dân số đa dạng và đa văn hóa hiếm có, nơi các cộng đồng khác nhau, từ Bắc Phi đến cộng đồng Do Thái lớn thứ ba ở Châu Âu, cùng tồn tại một cách tương đối hòa bình, thường được ví như một "bức tranh ghép" hơn là một "nồi lẩu thập cẩm". Tuy nhiên, chính sự đa dạng này cũng là mảnh đất màu mỡ cho những dòng chảy đối kháng về tư tưởng và chính trị. Mặc dù theo truyền thống là một thành phố thiên tả với lịch sử hoạt động xã hội mạnh mẽ, Marseille lại đang chứng kiến sự trỗi dậy đáng kể của Mặt trận Quốc gia cực hữu, một điều ngoại lệ so với các đô thị lớn khác của Pháp. Các vấn đề như bất bình đẳng xã hội, an ninh trật tự và cuộc chiến chống buôn bán ma túy đã tạo ra một bối cảnh chính trị đầy biến động, nơi những giá trị truyền thống và hiện đại, cánh tả và cực hữu, liên tục va chạm. Sự việc của bà Vassal, do đó, không chỉ là một sai lầm chính trị, mà còn là một phép thử về khả năng tự định vị của Marseille giữa những tầng lớp ký ức và bản sắc chồng chéo.

Từ Khẩu Hiệu Đến Lá Phiếu: Tương Lai Nào Cho Thành Phố Cảng?

Trong bối cảnh chính trị "ba khối" đầy căng thẳng, nơi cánh tả thành phố mạnh mẽ, Mặt trận Quốc gia (RN) cực hữu có ảnh hưởng đáng kể, và cánh hữu truyền thống vẫn giữ vững vị thế, sự kiện Martine Vassal sử dụng khẩu hiệu Vichy đã đổ thêm dầu vào cuộc đua thị trưởng Marseille. Cuộc bầu cử sắp tới không chỉ là cuộc chiến giành ghế thị trưởng, mà còn là một trận địa quan trọng định hình tương lai của thành phố cảng. Các cuộc thăm dò từ tháng 12/2025 đã cho thấy một cuộc đua sít sao: thị trưởng đương nhiệm Benoît Payan (cánh tả) dẫn đầu sát sao, theo sau là Franck Allisio (RN) và Martine Vassal (cánh hữu-trung). RN công khai bày tỏ hy vọng chiếm được Marseille, một chiến thắng sẽ báo hiệu sự thay đổi đáng kể trên toàn quốc. Các vấn đề như trật tự công cộng, an toàn và cuộc chiến chống buôn bán ma túy là những yếu tố quyết định lá phiếu, đặc biệt thu hút cử tri thuộc tầng lớp lao động và những người trên 50 tuổi – nhóm đối tượng mà RN thường hướng tới. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu sẽ là yếu tố then chốt: Marseille có xu hướng thiên tả khi tỷ lệ tham gia cao, nhưng tỷ lệ thấp có thể mang lại lợi thế cho cực hữu. Câu chuyện về khẩu hiệu Vichy, vì vậy, không chỉ là một tranh cãi lịch sử, mà còn là một phép thử về sự nhạy cảm chính trị, khả năng tự nhận thức của cử tri, và hướng đi của một thành phố luôn phải vật lộn giữa quá khứ và hiện tại.

Related Articles

Next Article

Continue scrolling to read