Ông Trump và 'Hổ Giấy' NATO: Bản Giao Hưởng Lạc Điệu Của Chính Trị Thế Giới

Tiếng Gầm Giữa Lòng Liên Minh: Khi NATO Là 'Hổ Giấy'

Trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động, Tổng thống Donald Trump đã không ngần ngại sử dụng ngôn ngữ sắc bén, xé toạc tấm màn ngoại giao truyền thống để trực tiếp công kích các đồng minh. Trên mạng xã hội, ông thẳng thừng tuyên bố: "Không có Mỹ, NATO CHỈ LÀ MỘT CON HỔ GIẤY!". Lời lẽ này không chỉ là một sự chỉ trích, mà còn là một đòn giáng mạnh vào nền tảng của một liên minh phòng thủ tập thể được xây dựng trên nguyên tắc tương trợ. Ông Trump cáo buộc các quốc gia thành viên là "những kẻ hèn nhát" khi từ chối tham gia vào cuộc chiến chống Iran, nhưng lại than vãn về giá dầu cao. Phát ngôn này càng trở nên gay gắt khi ông nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống Iran đã "THẮNG về mặt quân sự, với rất ít nguy hiểm cho họ", và việc khai thông Eo biển Hormuz chỉ là "một cuộc diễn tập quân sự đơn giản với rủi ro cực thấp”. Những lời lẽ ấy không chỉ là sự bất mãn về chia sẻ gánh nặng quốc phòng mà còn là sự thách thức trực diện đối với vai trò và bản chất của NATO, một liên minh vốn được coi là trụ cột ổn định của thế giới phương Tây. Sự gay gắt của Trump đã biến đối đầu thành một công cụ ngoại giao, buộc các đồng minh phải đối mặt với một câu hỏi khó: Liệu NATO có thực sự là 'hổ giấy' nếu thiếu đi 'tiếng gầm' của Mỹ?

Tiếng gầm dữ dội của ông Trump trong lòng liên minh NATO không phải là một sự bộc phát ngẫu nhiên, mà là một biểu hiện rõ nét của triết lý 'Nước Mỹ trên hết' đã định hình chính sách đối ngoại của ông. Khẩu hiệu này, từng vang vọng trong những năm 1930, đánh dấu sự trở lại của chủ nghĩa biệt lập, gạt bỏ những nguyên tắc hợp tác đa phương hậu Thế chiến II. Dưới thời Trump, 'Nước Mỹ trên hết' được giải mã thành một cách tiếp cận giao dịch, nơi lợi ích kinh tế ngắn hạn và quyền lực đơn phương của Mỹ được đặt lên hàng đầu. Điều này thể hiện rõ trong tuyên bố của ông về Eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ không còn chịu trách nhiệm bảo vệ tuyến hàng hải này, mà "các nước sử dụng eo biển Hormuz sẽ phải bảo vệ và kiểm soát tuyến đường này khi cần thiết, nhưng Mỹ thì không". Đây không chỉ là một lời đe dọa, mà là sự thực thi một chính sách mang tính chất 'kẻ hưởng lợi tự chịu trách nhiệm', đồng thời thể hiện sự sẵn sàng thu hẹp các cam kết quân sự truyền thống của Mỹ để tập trung vào các ưu tiên trong nước. Washington muốn đối thoại với Tehran, nhưng chỉ trên thế mạnh của kẻ thắng cuộc, khi ông Trump tuyên bố "Tôi không muốn thỏa thuận ngừng bắn. Quý vị không thể ngừng bắn khi đang thực sự phá hủy đối phương".

Trong bối cảnh chính sách 'Nước Mỹ trên hết' của ông Trump, Eo biển Hormuz đã trở thành một bài kiểm tra khắc nghiệt về lòng trung thành và lợi ích quốc gia đối với các đồng minh. Là cửa ngõ chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, nơi trung chuyển một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu, việc Iran liên tục tấn công tàu bè và phong tỏa eo biển đã đẩy nền kinh tế thế giới vào tình trạng báo động. Tuy nhiên, khi ông Trump kêu gọi các quốc gia khác đảm bảo an ninh cho tuyến đường này, phản ứng từ các đồng minh lại khá dè dặt. Nhật Bản, một quốc gia phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ Trung Đông, đã phải xả kho dự trữ và đối mặt với áp lực lớn từ Washington. Thủ tướng Sanae Takaichi thẳng thắn nêu rõ các rào cản pháp lý hạn chế sự can dự quân sự của Tokyo, dù cam kết tăng cường nhập khẩu dầu từ Mỹ. Tương tự, các đồng minh châu Âu như Đức, Anh, Pháp cũng ra tuyên bố chung cam kết tham gia, nhưng Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh việc hỗ trợ chỉ diễn ra với điều kiện các cuộc giao tranh phải chấm dứt. Sự miễn cưỡng này không chỉ là dấu hiệu của sự khác biệt về lợi ích, mà còn bộc lộ những vết rạn nứt trong niềm tin liên minh, khi các nước bị đặt vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc làm hài lòng Washington và bảo vệ các ưu tiên quốc gia riêng.

Những động thái quyết liệt của ông Trump tại Eo biển Hormuz và thái độ gay gắt với NATO chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn về sự tái định hình (hay xóa nhòa) bản đồ ngoại giao toàn cầu. Chính sách đối ngoại đặc trưng bởi ngoại giao giao dịch, cưỡng chế đơn phương và chiến tranh thuế quan của ông đã được mô tả như một 'chất xúc tác' phá vỡ trật tự quốc tế tự do hậu Thế chiến II. Nó làm xói mòn nghiêm trọng quyền lực mềm của Mỹ, làm suy yếu niềm tin vào các thể chế đa phương như Liên Hợp Quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới. Sự tập trung vào lợi ích ngắn hạn và việc sẵn sàng nhắm mục tiêu ngay cả các đồng minh đã buộc nhiều quốc gia, đặc biệt là ở châu Âu, phải tìm kiếm quyền tự chủ chiến lược lớn hơn và tăng cường hợp tác an ninh nội khối. Các cuộc thăm dò cho thấy thái độ thiện cảm đối với Mỹ đã sụt giảm đáng kể dưới thời chính quyền của ông, để lại một di sản của sự hoài nghi và bất ổn. Câu hỏi đặt ra không chỉ là liệu những thay đổi này có thể đảo ngược được hay không, mà còn là liệu thế giới đã thực sự bước vào một kỷ nguyên mới của chủ nghĩa đơn phương, nơi các liên minh truyền thống không còn là tấm khiên vững chắc, mà là những 'con hổ giấy' dễ bị thử thách bởi những tiếng gầm quyền lực.