Pakistan: Lưỡi Dao Hai Lưỡi và Bài Học Đất Nước Hạt Nhân

February 27, 2026
3 min read

Đứng trước mối đe dọa kép từ khủng bố và láng giềng Afghanistan, Pakistan – cường quốc hạt nhân – đang đứng trước ngã ba đường, buộc phải định nghĩa lại an ninh khu vực.

Vết Nứt Biên Giới và Bóng Ma Quá Khứ

Lằn ranh Durand, một di sản thực dân được vạch ra từ năm 1893, không chỉ là biên giới dài 2.430 km chia cắt PakistanAfghanistan, mà còn là vết nứt sâu sắc trong lịch sử và lòng người. Nó đã phân tách các cộng đồng dân tộc Pashtun và Baloch, gieo mầm cho một sự bất ổn kéo dài mà Afghanistan kiên quyết từ chối công nhận. Mỗi cuộc đụng độ dọc theo đường biên giới này không chỉ là xung đột vũ trang, mà còn là sự trở lại của bóng ma quá khứ, khi những vết thương cũ bị khoét sâu. Trong những ngày gần đây, tiếng súng dữ dội vang lên tại thị trấn biên giới Torkham, buộc cư dân phải sơ tán và các hoạt động hồi hương người Afghanistan bị trục xuất phải đình chỉ. Islamabad khẳng định đã không kích các trại và nơi ẩn náu của phiến quân bên trong Afghanistan sau một loạt vụ đánh bom tự sát trên lãnh thổ mình. Phản ứng lại, Kabul cáo buộc đây là hành động xâm phạm trái phép và đáp trả bằng 'các hoạt động tấn công quy mô lớn' dọc theo đường Durand. Tuyên bố từ cả hai phía về thương vong và thiệt hại đối lập nhau, nhưng một điều rõ ràng: căng thẳng đã sôi sục trong nhiều năm và đang đến gần điểm bùng phát, biến đường Durand thành một trong những biên giới nguy hiểm nhất thế giới.

Một tòa nhà đang bốc cháy dữ dội vào ban đêm, với những bóng người đứng nhìn từ xa. Hình ảnh này tượng trưng cho các cuộc tấn công bạo lực và khủng bố mà Pakistan đang đối mặt.

Lưỡi Dao Kép: An Ninh Nội Bộ và Mối Đe Dọa Ngoại Biên

Trong bối cảnh vết nứt biên giới không ngừng rỉ máu, Pakistan đang phải đối mặt với một 'lưỡi dao kép' nguy hiểm, bao gồm cả mối đe dọa an ninh nội bộ và ngoại biên. Bên trong, các nhóm khủng bố như Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) và các phe phái ly khai Balochistan (BLA) liên tục gieo rắc bạo lực, nhắm vào cả dân thường và lực lượng an ninh. Vụ đánh bom tự sát gần đây vào một nhà thờ Hồi giáo Shiite ở Islamabad, do chi nhánh Khorasan của Nhà nước Hồi giáo (ISIS-K) nhận trách nhiệm, chỉ là một ví dụ điển hình cho sự tàn bạo của chúng. Mối đe dọa ngoại biên càng trở nên trầm trọng hơn sau khi Taliban giành lại quyền kiểm soát Afghanistan vào năm 2021. Islamabad cáo buộc Kabul dung túng cho các nhóm phiến quân hoạt động từ lãnh thổ Afghanistan để tấn công Pakistan, một điều mà Taliban phủ nhận. Thực tế là năm 2025, Pakistan đã chứng kiến sự gia tăng đáng báo động về bạo lực cực đoan, với hơn 2.400 người thiệt mạng, chủ yếu ở tỉnh Khyber Pakhtunkhwa. Các cuộc tấn công đẫm máu ở Balochistan vào đầu năm 2026, cướp đi sinh mạng của hơn 120 người, là minh chứng rõ nét cho thấy tình hình an ninh đã đến mức báo động, đẩy Pakistan vào một cuộc chiến sinh tồn trên nhiều mặt trận.

Điểm Tới Hạn: Khi Chiến Lược Cũ Không Còn Hiệu Nghiệm

Trước áp lực an ninh nội bộ và ngoại biên ngày càng gia tăng, Pakistan đang đứng trước 'điểm tới hạn' khi các chiến lược cũ không còn hiệu nghiệm. Mối quan hệ căng thẳng kéo dài với Afghanistan đã leo thang nghiêm trọng trong những tháng gần đây, đỉnh điểm là các cuộc giao tranh đẫm máu vào tháng 10 khiến hơn 70 người thiệt mạng, dẫn đến việc đóng cửa các cửa khẩu biên giới. Dù đã có nhiều vòng đàm phán và các nỗ lực hòa giải từ Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út, một thỏa thuận lâu dài vẫn chưa thành hiện thực. Islamabad liên tục cáo buộc chính quyền Taliban ở Afghanistan không hành động chống lại các nhóm phiến quân như TTP và các nhóm ly khai Baloch đang hoạt động trên lãnh thổ của họ, bất chấp những cam kết quốc tế. Các chuyên gia an ninh nhận định rằng không một chiến dịch chống khủng bố nào có thể thành công nếu phiến quân có thể ẩn náu an toàn xuyên biên giới. Sự kiên nhẫn của Pakistan đã cạn kiệt, như lời Bộ trưởng Quốc phòng Khawaja Asif tuyên bố, nước này đã đạt đến 'giới hạn' và hiện đang trong 'cuộc chiến mở' với Taliban Afghanistan. Các cuộc không kích gần đây của Pakistan vào các mục tiêu ở Kabul và Kandahar, sau một loạt vụ đánh bom tự sát trên đất Pakistan, là minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi chiến lược mạnh mẽ, từ cách tiếp cận kiên nhẫn sang một lập trường quyết liệt hơn, phản ánh sự thất bại của các phương pháp ngoại giao truyền thống.

Hậu Quả Khó Lường và Bài Học Cho Nam Á

Sự leo thang căng thẳng ở Pakistan và dọc biên giới Afghanistan không chỉ là mối lo ngại riêng của hai quốc gia này mà còn mang theo những 'hậu quả khó lường' cho toàn bộ khu vực Nam Á. Bạo lực và chủ nghĩa cực đoan có nguy cơ lan rộng, phá vỡ sự ổn định mong manh của các quốc gia láng giềng. Các cuộc xung đột biên giới thường xuyên đã và đang làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động thương mại, gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho một khu vực vốn đã phải vật lộn với nhiều thách thức phát triển. Điều đáng lo ngại hơn cả là Pakistan và Ấn Độ đều là các cường quốc hạt nhân. Mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa hai nước này, khi thêm vào sự bất ổn ở biên giới Afghanistan, làm tăng nguy cơ leo thang xung đột lên mức hủy diệt. Sự thiếu minh bạch trong học thuyết răn đe hạt nhân của khu vực càng khiến tình hình trở nên phức tạp và nguy hiểm hơn. Bài học cho Nam Á từ tình hình Pakistan là rõ ràng: an ninh khu vực không thể được đảm bảo nếu không có quản trị biên giới hiệu quả, giải quyết triệt để các chia rẽ sắc tộc, và quan trọng nhất là thúc đẩy hợp tác đa phương chân thành. Nếu không có những nỗ lực này, 'lưỡi dao hai lưỡi' mà Pakistan đang đối mặt có thể cắt sâu vào sự ổn định của cả một khu vực, để lại những vết sẹo không thể hàn gắn.

Related Articles

Next Article

Continue scrolling to read