🏷️ Trending Topics
Sau Lệnh Khẩn Phó Thủ Tướng: Gỡ Nút Thắt Nghị Định 46/2026 – An Toàn Thực Phẩm Và Dòng Chảy Hàng Hóa
Nghị định 46/2026 gây ùn ứ nông sản cửa khẩu. Khám phá nguyên nhân, hệ lụy và giải pháp khẩn cấp từ chính phủ, cân bằng an toàn thực phẩm và lưu thông hàng hóa.
Vấn Đề Phát Sinh: Nghị Định 46/2026 và Cơn 'Khát' Hướng Dẫn
Nghị định 46/2026, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, chính thức có hiệu lực từ ngày 26/1, mang theo kỳ vọng siết chặt quản lý, đặc biệt với thực phẩm nhập khẩu và hoạt động kiểm tra nhà nước. Mục tiêu là rõ ràng: tăng cường bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tiệm cận các thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, ngay khi vừa "chạm ngõ", nghị định này đã tạo ra một làn sóng bối rối và ách tắc trên phạm vi cả nước. Lý do chính nằm ở sự thiếu vắng trầm trọng các văn bản hướng dẫn chi tiết, cụ thể hóa các quy định mới.
Bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), đã chỉ ra rằng việc thiếu hướng dẫn đã đẩy hoạt động nhập khẩu thực phẩm và nguyên liệu đầu vào vào tình trạng "tê liệt". Nghị định 46 có đề cập đến các quy định chuyển tiếp cho sản phẩm đã tự công bố hay đơn vị kiểm tra nhà nước, nhưng lại bỏ ngỏ "phương thức kiểm tra nhà nước". Điều này khiến các cơ quan chuyên ngành tại cửa khẩu không biết nên áp dụng quy trình cũ hay mới, trong khi quy trình mới lại chưa có hướng dẫn rõ ràng. Hệ quả là hàng nghìn lô hàng, đặc biệt là nông sản, bị ùn ứ tại các cửa khẩu như Xa Mát, Katum, Phước Tân, Vạc Sa, Chàng Riệc ở Tây Ninh, và cửa khẩu Lào Cai, gây ra những thách thức lớn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
Hệ Lụy Nông Sản Tươi: Cuộc Đua Chống Hư Hỏng Tại Cửa Khẩu
Sự thiếu hụt hướng dẫn chi tiết từ Nghị định 46/2026 đã giáng đòn mạnh nhất vào nhóm hàng nông sản tươi sống, vốn nhạy cảm với thời gian. Trước đây, việc thông quan nông sản chỉ yêu cầu kiểm tra hồ sơ và đánh giá sinh vật gây hại, sau đó có thể thông quan ngay. Nhưng theo quy định mới, rau, củ, quả tươi nhập khẩu phải trải qua phương thức kiểm tra thông thường, bao gồm kiểm tra hồ sơ, thực trạng hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm. Điều đáng nói là thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm kéo dài từ 7-15 ngày, tùy thuộc vào chỉ tiêu.
Đây thực sự là một "án tử" cho các mặt hàng nguyên liệu tươi như khoai mì, lúa, mía, trái cây tươi, vốn rất dễ hư hỏng. Mỗi ngày chờ đợi là thêm một ngày chi phí lưu bãi tăng cao và nguy cơ thiệt hại hàng hóa cận kề. UBND tỉnh Tây Ninh đã phải lên tiếng kiến nghị Thủ tướng và các bộ ngành liên quan về sự bất cập này, nhấn mạnh rằng quy định mới không phù hợp với đặc thù của nông sản. Tình trạng ùn tắc hàng hóa bắt đầu từ tối 29/1 tại nhiều cửa khẩu của Tây Ninh và Lào Cai đã minh chứng rõ nét cho hệ lụy này. Dù doanh nghiệp sẵn sàng tuân thủ chính sách mới, nhưng việc thiếu "kim chỉ nam" khiến họ không thể xoay xở, đối mặt với nguy cơ đổ vỡ chuỗi cung ứng ngay trong giai đoạn cao điểm tiêu thụ dịp Tết.
Hành Động Từ Thượng Tầng: Chỉ Đạo Khẩn Và Giải Pháp Tức Thời
Trước tình hình ùn ứ hàng hóa nghiêm trọng và những hệ lụy nhãn tiền đối với nông sản tươi, Chính phủ đã có động thái phản ứng nhanh chóng và quyết liệt. Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã ra chỉ đạo khẩn, yêu cầu các bộ, ngành liên quan khẩn trương phối hợp xử lý kiến nghị từ tỉnh Tây Ninh, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong việc triển khai Nghị định 46/2026 và tránh tình trạng ách tắc tại cửa khẩu.
Phó Thủ tướng đặc biệt yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, cùng với UBND tỉnh Tây Ninh và các cơ quan khác, tổng hợp tình hình và báo cáo Thủ tướng trước 12h ngày 1/2. Đây là một động thái cho thấy sự ưu tiên cao của Chính phủ trong việc giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp và đảm bảo dòng chảy hàng hóa. Tại cấp địa phương, mặc dù chỉ là giải pháp cục bộ, một số tỉnh như Tây Ninh đã nhanh chóng có hướng dẫn tạm thời, cho phép thông quan các mặt hàng nông sản trong lúc chờ hướng dẫn chính thức. Nhờ những nỗ lực khẩn trương này, đến chiều ngày 31/1, nhiều lô hàng nông sản bị ùn ứ tại cửa khẩu Lào Cai và Tây Ninh đã cơ bản được thông quan, giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp và người nông dân.
Nhìn Về Phía Trước: Cân Bằng An Toàn Thực Phẩm Và Phát Triển Kinh Tế
Sự cố ách tắc hàng hóa do Nghị định 46/2026 đã phơi bày một thách thức kép mà Việt Nam cần phải giải quyết trong dài hạn: làm thế nào để vừa nâng cao chuẩn mực an toàn thực phẩm theo hướng quản lý rủi ro và tiệm cận thông lệ quốc tế, vừa đảm bảo sự thông suốt của chuỗi cung ứng, đặc biệt là với các mặt hàng nông sản tươi. Mục tiêu siết chặt quản lý là đúng đắn và cần thiết để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, nhưng phương thức triển khai cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng để không gây cản trở sự phát triển kinh tế.
Để tránh lặp lại những vướng mắc tương tự, việc ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, thống nhất và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng là cực kỳ cấp thiết. Cục An toàn thực phẩm đã thông báo sẽ tổng hợp đầy đủ các vướng mắc và đề xuất giải pháp, thậm chí có thể tổ chức họp liên ngành với các Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ để đưa ra hướng dẫn triển khai đồng bộ. Bài học từ những ngày đầu áp dụng Nghị định 46 cho thấy, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và địa phương, cùng với việc lắng nghe ý kiến từ doanh nghiệp, để xây dựng một khung pháp lý vững chắc, vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hướng tới một nền kinh tế bền vững và hội nhập.
Related Articles
