Tập Cận Bình và Chiến Lược "Gột Rửa" Quân Đội: Sức Mạnh Hay Điểm Yếu?

January 28, 2026

•2 min read

Thanh trừng quân đội Trung Quốc Quyền lực Tập Cận Bình Tham nhũng trong quân đội

Chiến dịch 'đả hổ' của Tập Cận Bình định hình lại quân đội Trung Quốc. Vụ Trương Hựu Hiệp hé lộ chiến lược củng cố quyền lực, đặt ra câu hỏi về ổn định và tương lai PLA.

Ông Trương Hựu Hiệp tuyên thệ nhậm chức Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, cùng các tướng lĩnh cấp cao khác, minh họa cơ cấu quyền lực quân sự Trung Quốc đang bị thanh trừng.

Bàn cờ quyền lực Bắc Kinh: Từ "đả hổ" đến thanh trừng quân đội

Chiến dịch chống tham nhũng "đả hổ, đập ruồi" dưới thời Tập Cận Bình vốn đã gây chấn động chính trường Trung Quốc, nhưng giờ đây, nó đang lan rộng và sâu hơn bao giờ hết vào hàng ngũ Quân Giải phóng Nhân dân (PLA). Đây không chỉ là một cuộc chiến chống lại tệ nạn hối lộ thông thường, mà còn là một cuộc thanh trừng chiến lược nhằm củng cố quyền lực tuyệt đối của ông Tập, đặc biệt trong giới quân sự. Việc 5 trong số 7 thành viên của Quân ủy Trung ương (CMC) – cơ quan ra quyết định quân sự cao nhất Trung Quốc – bị điều tra vì "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật" trong ba năm qua là một minh chứng rõ nét cho quyết tâm sắt đá này. Các trường hợp như Lý Thượng Phúc, Miêu Hoa, Hà Vệ Đông, và gần đây nhất là Trương Hựu Hiệp cùng Lưu Chấn Lập, cho thấy không có cấp bậc hay mối quan hệ nào là miễn nhiễm trước guồng máy thanh trừng. Động thái này không chỉ làm suy yếu các phe phái đối lập mà còn định hình lại toàn bộ cơ cấu quyền lực quân sự, đặt nền móng cho một PLA hoàn toàn trung thành với lãnh đạo tối cao.

Ảnh thiết kế Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Trương Hựu Hiệp, tượng trưng cho mối quan hệ quyền lực và lòng trung thành tuyệt đối trong quân đội.

Trương Hựu Hiệp và bài học về lòng trung thành "tuyệt đối"

Trường hợp của Trương Hựu Hiệp, người từng là Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, cùng với tướng Lưu Chấn Lập, Tham mưu trưởng Bộ tham mưu Liên hợp CMC, đang chịu sự điều tra nghiêm khắc, đã trở thành một bài học đắt giá về lòng trung thành trong quân đội Trung Quốc. Nhật báo Quân Giải phóng Nhân dân (PLA Daily) công khai chỉ trích họ đã "phản bội nghiêm trọng lòng tin" và "chà đạp nghiêm trọng, làm suy yếu hệ thống trách nhiệm cao nhất thuộc về chủ tịch CMC". Điều này cho thấy rõ rằng, vấn đề không chỉ dừng lại ở tham nhũng vật chất mà còn là sự vi phạm nghiêm trọng đối với nền tảng chính trị - tư tưởng và quyền lực tối cao của Chủ tịch Tập Cận Bình. Việc một nhân vật cấp cao như Trương Hựu Hiệp, người từng tuyên thệ nhậm chức chỉ mới vào tháng 3/2023, lại nhanh chóng lọt vào tầm ngắm, gửi đi một thông điệp lạnh lùng: bất kỳ sự lung lay nào trong lòng trung thành cá nhân đối với ông Tập đều sẽ bị trừng phạt không khoan nhượng, bất kể công trạng hay quá khứ. Đây là một lời nhắc nhở rằng trong bàn cờ quyền lực của Tập Cận Bình, lòng trung thành tuyệt đối là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại.

Bốn lãnh đạo quân đội cấp cao Trung Quốc tuyên thệ nhậm chức, giơ nắm đấm, thể hiện lòng trung thành và kỷ luật theo tầm nhìn của Tập Cận Bình về một PLA "thuần khiết".

Tập Cận Bình và tầm nhìn về một PLA "thuần khiết"

Qua các chiến dịch thanh trừng sâu rộng, Tập Cận Bình đang từng bước hiện thực hóa tầm nhìn của mình về một Quân Giải phóng Nhân dân "thuần khiết". Mục tiêu không chỉ là loại bỏ tham nhũng để nâng cao hiệu quả chiến đấu, mà còn là xây dựng một quân đội hoàn toàn trung thành về mặt chính trị và tư tưởng, không có bất kỳ rạn nứt nào trong hàng ngũ. Ông Tập muốn đảm bảo rằng PLA là một công cụ sắc bén, chỉ phục vụ duy nhất ý chí của Đảng Cộng sản Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của cá nhân ông. Các cáo buộc như "làm tổn hại hình ảnh, uy tín của lãnh đạo Quân ủy Trung ương" hay "phá hoại nền tảng chính trị - tư tưởng trong toàn quân" không chỉ là những lời buộc tội pháp lý mà còn là tuyên bố về một cuộc chiến ý thức hệ. Bằng cách loại bỏ những tướng lĩnh bị nghi ngờ thiếu trung thành hoặc có liên hệ với các phe phái cũ, ông Tập đang tái cấu trúc quân đội, đảm bảo rằng mọi cấp bậc đều thấm nhuần tư tưởng và mệnh lệnh từ trung ương, sẵn sàng thực hiện mọi nhiệm vụ mà ông đặt ra.

Chủ tịch Tập Cận Bình duyệt binh từ xe mui trần, hình ảnh quyền lực tối cao giám sát quân đội, gợi lên sự ổn định hoặc bất ổn tiềm tàng do các cuộc thanh trừng.

Hậu quả của thanh trừng: Ổn định hay bất ổn cho quân đội Trung Quốc?

Mặc dù chiến dịch "gột rửa" của Tập Cận Bình nhằm củng cố quyền lực và đảm bảo lòng trung thành, nhưng những hậu quả của nó đối với quân đội Trung Quốc lại là một con dao hai lưỡi. Một mặt, việc loại bỏ các phần tử tham nhũng và không trung thành có thể nâng cao tinh thần kỷ luật và hiệu quả chiến đấu, tạo ra một quân đội tinh gọn và mạnh mẽ hơn theo đúng tầm nhìn của ông Tập. Mặt khác, quy mô và sự tàn khốc của các cuộc thanh trừng, đặc biệt khi 5 trong 7 thành viên CMC bị điều tra, có thể gây ra bất ổn sâu sắc. Nó có thể tạo ra một môi trường sợ hãi, làm suy yếu sự tin tưởng lẫn nhau trong hàng ngũ lãnh đạo, và có thể khiến các tướng lĩnh cấp dưới ngần ngại đưa ra quyết định táo bạo vì lo sợ bị quy chụp. Sự xáo trộn liên tục trong bộ máy lãnh đạo tối cao cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng hoạch định chiến lược dài hạn và năng lực sẵn sàng chiến đấu thực tế của quân đội. Câu hỏi đặt ra là liệu một quân đội được xây dựng trên nỗi sợ hãi và lòng trung thành cá nhân tuyệt đối có thực sự ổn định và mạnh mẽ trong dài hạn, hay nó sẽ tiềm ẩn những mầm mống bất ổn và suy yếu nội bộ?