Ngân hàng Nhà nước: Nhịp đập cân bằng của dòng chảy tài chính

July 27, 2026
3 min read

NHNN đối mặt thách thức kép: quản lý dòng tiền gửi kỷ lục và điều hòa lãi suất. Tìm hiểu chiến lược giữ vững ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Hình ảnh tiền Việt Nam đang được đếm tại ngân hàng, tượng trưng cho dòng tiền gửi dân cư kỷ lục.

Bức tranh tài chính đa sắc: Dòng tiền kỷ lục và áp lực lãi suất

Thị trường tài chính Việt Nam đang phác họa một bức tranh đầy màu sắc, nổi bật với dòng tiền gửi dân cư xác lập kỷ lục mới. Tính đến hết tháng 5/2026, tổng phương tiện thanh toán, chưa bao gồm giấy tờ có giá, đã vượt ngưỡng 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 2,73% so với cuối năm trước. Đặc biệt, tiền gửi của người dân tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 10,82 triệu tỷ đồng, tăng 4,76% so với cuối năm 2025, đánh dấu mức cao nhất từ trước đến nay. Sự tăng trưởng này không chỉ cho thấy niềm tin của công chúng vào hệ thống ngân hàng mà còn phản ánh tâm lý thận trọng trong bối cảnh các kênh đầu tư khác chưa thực sự hấp dẫn.

Tuy nhiên, đi kèm với dòng tiền kỷ lục là áp lực lãi suất không hề nhỏ. Đà tăng lãi suất huy động bắt đầu nóng lên từ cuối năm 2025 và tiếp tục lan rộng những tháng đầu năm 2026, với nhiều ngân hàng tư nhân chào mời mức lãi suất 7-9%/năm cho các khoản tiền gửi. Dù lãi suất bình quân tháng 6/2026 của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần dao động từ 4-7,8%/năm tùy kỳ hạn, thực tế một số chi nhánh vẫn áp dụng mức trên 9% cho tiền gửi từ 500 triệu đồng. Điều này tạo ra một thách thức lớn khi lãi suất cho vay bình quân vẫn ở mức 8,1-10,5%/năm, làm dấy lên lo ngại về chi phí vốn cho doanh nghiệp và người dân.

Ngân hàng Nhà nước: Người giữ nhịp và những mục tiêu kép

Trong bối cảnh dòng tiền gửi dân cư liên tục phá kỷ lục và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang đóng vai trò là "người giữ nhịp" của nền kinh tế, với những mục tiêu kép đầy thách thức. Một mặt, NHNN phải đảm bảo ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát trong bối cảnh giá dầu tăng và căng thẳng địa chính trị quốc tế. Mặt khác, cơ quan này cần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn.

Sự chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng (7,7%) và huy động vốn (5%) đã tạo ra khoảng cách 1,7 triệu tỷ đồng, gây áp lực lên thanh khoản và chi phí vốn của các ngân hàng thương mại. Điều này khiến nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ của NHNN trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Cơ quan này không chỉ phải quản lý lượng tiền nhàn rỗi khổng lồ trong hệ thống mà còn phải định hướng lãi suất sao cho vừa khuyến khích tiết kiệm, vừa giảm gánh nặng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là một "lưỡng nan" đòi hỏi sự khéo léo và tầm nhìn chiến lược để vừa duy trì sự cân bằng mong manh, vừa tạo đà cho sự phát triển bền vững.

Lưỡng nan chính sách: Từ lý thuyết đến thực tiễn thị trường

Thực tiễn thị trường đã cho thấy rõ những lưỡng nan trong việc triển khai chính sách tiền tệ. Đầu tháng 4, sau chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, lãi suất bắt đầu được các ngân hàng điều chỉnh giảm nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Hiện tại, mặt bằng lãi suất huy động đã dần "hạ nhiệt", với số lượng ngân hàng chạy chương trình cộng lãi suất giảm đáng kể và mức ưu đãi thấp hơn khoảng 0,5%/năm. Tuy nhiên, một số nhà băng vẫn duy trì ưu đãi 7-7,5%/năm cho khách gửi tiết kiệm kỳ hạn từ 6-12 tháng trở lên, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn vẫn còn đó.

NHNN nhận định bối cảnh quốc tế nhiều biến động, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng, gây áp lực lên lạm phát. Nhu cầu vốn cao trong khi một số ngân hàng cạnh tranh huy động đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng trong quý I. Mặc dù tiền gửi dân cư tăng mạnh, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế lại giảm nhẹ so với cuối năm 2025. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: để giữ chân người gửi tiền và đảm bảo thanh khoản, các ngân hàng khó có thể giảm lãi suất huy động sâu, từ đó kéo theo khó khăn trong việc hạ lãi suất cho vay, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi và mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.

Kiến tạo niềm tin và định hình tương lai tiền tệ Việt Nam

Để vượt qua những thách thức hiện tại và định hình một tương lai tiền tệ vững chắc, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục kiến tạo niềm tin từ cả người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Dòng tiền gửi kỷ lục của dân cư, vượt 10,82 triệu tỷ đồng, là minh chứng cho sự tin tưởng vào hệ thống ngân hàng như một kênh trú ẩn an toàn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về một chính sách tiền tệ linh hoạt và hiệu quả để chuyển hóa nguồn vốn này thành động lực tăng trưởng.

Việc duy trì lãi suất huy động ở mức hợp lý để thu hút vốn, đồng thời tìm cách giảm chi phí vốn cho vay thông qua các công cụ chính sách và sự phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng thương mại là điều cốt yếu. NHNN cần có những động thái rõ ràng, minh bạch trong điều hành, không chỉ ứng phó với các biến động mà còn chủ động dẫn dắt thị trường, tạo ra một môi trường tài chính ổn định, dễ dự đoán. Bằng cách cân bằng khéo léo giữa mục tiêu ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng, NHNN sẽ củng cố niềm tin, khuyến khích đầu tư và tiêu dùng, từ đó định hình một tương lai tiền tệ Việt Nam mạnh mẽ, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia.

Related Articles

Next Article

Continue scrolling to read